Chủ đề 3. Các phép tính với số thập phân

Chủ đề 3: Các phép tính với số thập phân - SGK Toán 5 - Bình Minh Toán lớp 5 tập 1

Chủ đề 3 trong sách Toán 5 tập 1 của Bình Minh tập trung vào việc giúp học sinh nắm vững các phép tính cơ bản với số thập phân. Đây là một bước quan trọng trong việc xây dựng nền tảng toán học vững chắc, chuẩn bị cho các kiến thức phức tạp hơn ở các lớp trên.

1. Giới thiệu về số thập phân

Số thập phân là một cách biểu diễn các số không nguyên bằng cách sử dụng dấu phẩy (,) để phân tách phần nguyên và phần thập. Ví dụ: 3,5; 12,07; 0,89. Hiểu rõ cấu trúc của số thập phân là bước đầu tiên để thực hiện các phép tính một cách chính xác.

2. Phép cộng số thập phân

Để cộng hai số thập phân, ta thực hiện các bước sau:

1. Viết hai số thập phân sao cho các hàng thẳng hàng (hàng đơn vị, hàng phần mười, hàng phần trăm,...).
2. Cộng các số ở từng hàng, bắt đầu từ hàng phải qua hàng trái.
3. Nếu tổng của một hàng lớn hơn 9, ta viết kết quả của phép cộng đó và nhớ 1 sang hàng kế tiếp.
4. Viết dấu phẩy vào kết quả sao cho thẳng hàng với dấu phẩy của các số thập phân đã cho.

Ví dụ: 3,5 + 2,7 = 6,2

3. Phép trừ số thập phân

Tương tự như phép cộng, để trừ hai số thập phân, ta thực hiện các bước sau:

1. Viết hai số thập phân sao cho các hàng thẳng hàng.
2. Trừ các số ở từng hàng, bắt đầu từ hàng phải qua hàng trái.
3. Nếu số bị trừ nhỏ hơn số trừ ở một hàng, ta mượn 1 từ hàng kế tiếp.
4. Viết dấu phẩy vào kết quả sao cho thẳng hàng với dấu phẩy của các số thập phân đã cho.

Ví dụ: 5,8 - 2,3 = 3,5

4. Phép nhân số thập phân

Để nhân hai số thập phân, ta thực hiện các bước sau:

1. Bỏ dấu phẩy ở cả hai số, thực hiện phép nhân như nhân hai số tự nhiên.
2. Đếm số chữ số ở phần thập của cả hai số.
3. Trong kết quả, đặt dấu phẩy sao cho có số chữ số ở phần thập bằng tổng số chữ số ở phần thập của hai số ban đầu.

Ví dụ: 2,5 x 1,2 = 3

5. Phép chia số thập phân

Phép chia số thập phân có thể phức tạp hơn. Có hai trường hợp chính:

• Chia số thập phân cho số tự nhiên: Thực hiện phép chia như chia số tự nhiên, khi nào thương bằng 0 thì dừng lại.
• Chia số thập phân cho số thập phân: Chuyển cả số bị chia và số chia thành số tự nhiên bằng cách nhân cả hai số với một lũy thừa của 10, sau đó thực hiện phép chia như chia số tự nhiên.

Ví dụ: 6,4 : 2 = 3,2

Ví dụ: 7,5 : 1,5 = 5 (chuyển thành 75 : 15)

6. Bài tập vận dụng

Để củng cố kiến thức, các em hãy thực hành giải các bài tập sau:

• 3,4 + 5,6 = ?
• 12,7 - 8,9 = ?
• 2,3 x 4,5 = ?
• 10,8 : 3,6 = ?

7. Lưu ý quan trọng

Khi thực hiện các phép tính với số thập phân, hãy luôn chú ý đến việc đặt dấu phẩy đúng vị trí. Việc đặt sai dấu phẩy có thể dẫn đến kết quả sai lệch.

8. Kết luận

Chủ đề 3 về các phép tính với số thập phân là một phần quan trọng của chương trình Toán 5. Việc nắm vững kiến thức và kỹ năng trong chủ đề này sẽ giúp các em tự tin hơn trong việc giải quyết các bài toán thực tế và chuẩn bị tốt cho các bài học toán học ở các lớp trên. Hãy luyện tập thường xuyên và đừng ngần ngại hỏi thầy cô hoặc bạn bè nếu gặp khó khăn.