Bài toán chuyển động cùng chiều là một trong những dạng bài tập cơ bản và quan trọng trong chương trình Vật lý lớp 6, 7. Việc nắm vững công thức và phương pháp giải sẽ giúp học sinh giải quyết nhanh chóng và chính xác các bài tập liên quan.
Tại giaibaitoan.com, chúng tôi cung cấp các bài giảng chi tiết, dễ hiểu cùng với các ví dụ minh họa cụ thể để giúp bạn hiểu rõ về công thức làm bài toán chuyển động cùng chiều.
Công thức làm bài toán chuyển động cùng chiều - Công thức toán 5
1. Hai vật chuyển động cùng chiều, xuất phát cùng một thời điểm Xe thứ nhất có vận tốc v1, xe thứ hai có vận tốc v2 (coi v1 > v2) Hai xe xuất phát cùng lúc từ hai vị trí cách nhau quãng đường là S
2. Hai vật chuyển động cùng chiều, xuất phát khác thời điểm ở cùng một vị trí Hai xe chuyển động cùng chiều, xuất phát từ cùng 1 vị trí. Xe thứ hai xuất phát trước xe thứ nhất thời gian tO, sau đó xe thứ nhất đuổi theo thì thời gian đuổi kịp nhau là:
|
Ví dụ 1: Lúc 12 giờ trưa một ô tô xuất phát từ A với vận tốc 60 km/giờ để đi đến B. Cùng lúc đó từ địa điểm C trên đường từ A đến B và cách A 40km, một người đi xe máy với vận tốc 45 km/giờ cũng đi về B. Hỏi lúc mấy giờ thì hai xe gặp nhau và chỗ gặp nhau cách A bao xa?
Giải
Hiệu vận tốc của hai xe là
60 – 45 = 15 (km)
Thời gian để ô tô đuổi kịp xe máy là:
40 : 15 = giờ = 2 giờ 40 phút
Thời điểm hai xe gặp nhau là:
12 giờ + 2 giờ 40 phút = 14 giờ 40 phút
Đổi 2 giờ 40 phút = $\frac{8}{3}$ giờ
Quãng đường từ A đến địa điểm gặp nhau là:60 x $\frac{8}{3}$ = 160 (km)
Đáp số: 14 giờ 40 phút; 160km
Ví dụ 2: Lúc 6 giờ một ô tô chở hàng đi từ A với vận tốc 45 km/giờ. Đến 8 giờ một ô tô du lịch cũng đi từ A với vận tốc 60 km/giờ và đi cùng chiều với ô tô chở hàng. Hỏi đến mấy giờ thì ô tô du lịch đuổi kịp ô tô chở hàng?
Giải:
Thời gian ô tô chở hàng đi trước ô tô du lịch là
8 – 6 = 2 (giờ)
Quãng đường ô tô chở hàng đi trước ô tô du lịch là
45 x 2 = 90 (km)
Thời gian để 2 xe gặp nhau là
90 : (60 – 45) = 6 (giờ)
Thời điểm ô tô du lịch đuổi kịp ô tô chở hàng là
8 + 6 = 14 (giờ)
Đáp số: 14 giờ
Bài toán chuyển động cùng chiều là bài toán xét hai vật chuyển động trên cùng một đường thẳng, theo cùng một chiều. Để giải quyết bài toán này, chúng ta cần nắm vững các công thức cơ bản về chuyển động đều:
Ngoài ra, cần lưu ý một số trường hợp đặc biệt:
Đây là dạng bài tập cơ bản nhất. Chúng ta chỉ cần áp dụng trực tiếp các công thức trên để tính toán.
Ví dụ: Một ô tô chuyển động đều với vận tốc 60km/h trong thời gian 2 giờ. Tính quãng đường ô tô đi được.
Giải: Quãng đường ô tô đi được là: s = v.t = 60km/h * 2h = 120km
Đây là dạng bài tập phổ biến hơn. Để giải bài toán này, chúng ta cần xác định được thời điểm và vị trí hai vật gặp nhau.
Ví dụ: Hai ô tô xuất phát từ hai địa điểm A và B cách nhau 100km, cùng lúc chuyển động về phía nhau với vận tốc lần lượt là 40km/h và 20km/h. Hỏi sau bao lâu hai ô tô gặp nhau?
Giải:
Trong bài toán đuổi kịp, vật nhanh hơn sẽ đuổi kịp vật chậm hơn. Chúng ta cần xác định được thời điểm và vị trí vật nhanh hơn đuổi kịp vật chậm hơn.
Ví dụ: Một người đi xe đạp với vận tốc 12km/h đuổi theo một người đi bộ với vận tốc 4km/h. Ban đầu, người đi bộ cách người đi xe đạp 30km. Hỏi sau bao lâu người đi xe đạp đuổi kịp người đi bộ?
Giải:
Để củng cố kiến thức về công thức làm bài toán chuyển động cùng chiều, bạn có thể luyện tập thêm các bài tập sau:
Hy vọng rằng, với những kiến thức và phương pháp giải bài tập mà giaibaitoan.com đã cung cấp, bạn sẽ tự tin hơn khi đối mặt với các bài toán chuyển động cùng chiều. Chúc bạn học tốt!
