Bài học Toán lớp 5 Bài 73 tập trung vào việc giúp học sinh nắm vững kiến thức về thể tích hình hộp chữ nhật. Học sinh sẽ được làm quen với công thức tính thể tích và áp dụng vào giải các bài tập thực tế.
Giaibaitoan.com cung cấp lời giải chi tiết, dễ hiểu, giúp các em học sinh tự tin chinh phục bài học này. Chúng tôi luôn đồng hành cùng các em trên con đường học tập.
Tính thể tích hình hộp chữ nhật có chiều dài a, chiều rộng b và chiều cao c. Số đo? Số? Tính thể tích của khối gỗ có dạng như hình bên Bạn Thủy xếp sách vào một cái hộp trống có dạng hình hộp chữ nhật. Các hình hộp chữ nhật A, B, C được đặt ở các vị trí khác nhau như hình dưới đây. Với mỗi hình: Số?
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi 1 trang 43 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Tính thể tích hình hộp chữ nhật có chiều dài a, chiều rộng b và chiều cao c.
a) a = 10 cm; b = 5 cm; c = 7 cm.
b) a = 12 m; b = 8 m; c = $\frac{{15}}{2}$m
c) a = 0,6 dm; b = 0,25 dm; c = 4 cm
Phương pháp giải:
Muốn tính thể tích hình hộp chữ nhật, ta lấy chiều dài nhân với chiều rộng rồi nhân với chiều cao (cùng đơn vị đo).
Lời giải chi tiết:
a) Thể tích hình hộp chữ nhật là: 10 x 5 x 7 = 350 (cm3)
b) Thể tích hình hộp chữ nhật là: 12 x 8 x $\frac{{15}}{2}$ = 720 (m3)
c) Đổi 4 cm = 0,4 dm
Thể tích hình hộp chữ nhật là: 0,6 x 0,25 x 0,4 = 0,06 (dm3)
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi 2 trang 43 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Số đo?
Một hình hộp chữ nhật có thể tích 72,9 cm3, chiều dài 6 cm và chiều rộng 4,5 cm. Chiều cao của hình hộp chữ nhật đó là .?.
Phương pháp giải:
Chiều cao của hình hộp chữ nhật = thể tích : (chiều dài x chiều rộng)
Lời giải chi tiết:
Chiều cao của hình hộp chữ nhật là:
72,9 : (6 x 4,5) = 2,7 (cm3)
Chiều cao của hình hộp chữ nhật đó là 2,7cm
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi 3 trang 44 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Bạn Thủy xếp sách vào một cái hộp trống có dạng hình hộp chữ nhật. Kích thước của hộp là 0,5 m; 0,4 m và 0,6 m. Sách trong hộp chiếm 30% thể tích hộp. Hỏi trong hộp còn bao nhiêu mét khối để có thể xếp thêm sách?
(Biết bề dày của vỏ hộp và khe giữa các quyển sách không đáng kể.)
Phương pháp giải:
Bước 1: Thể tích của hộp = chiều dài x chiều rộng x chiều cao
Bước 2: Thể tích của sách = thể tích của hộp x số phần trăm sách chiếm trong hộp
Bước 3: Trong hộp còn số mét khối để có thể xếp thêm sách = thể tích của hộp – thể tích của sách
Lời giải chi tiết:
Thể tích của hộp là:
0,5 x 0,4 x 0,6 = 0,12 (m3)
Thể tích của sách là:
0,12 x 30% = 0,036 (m3)
Trong hộp còn số mét khối để có thể xếp thêm sách là:
0,12 – 0,036 = 0,084 (m3)
Đáp số: 0,084 m3
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi 1 trang 44 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Số?
Thể tích của hình bên là .?. m3

Phương pháp giải:
- Bước 1: Tìm thể tích của một hình hộp chữ nhật nhỏ
- Bước 2: Thể tích của hình bên = thể tích của một hình hộp chữ nhật nhỏ x số hình lập phương nhỏ có ở
Lời giải chi tiết:
Thể tích của một hình hộp chữ nhật nhỏ là:
4 x 4 x 2 = 32 (m3)
Mà hình bên có 3 hình hộp chữ nhật nhỏ, nên:
Thể tích của hình bên là:
32 x 3 = 96 (m3)
Đáp số: 96 m3
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi Thử thách trang 44 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Số?
Thể tích của hòn đá nằm trong bể nước theo hình dưới đây là .?. cm3

Phương pháp giải:
- Tính thế tích nước trong bể khi không có tảng đá.
- Tính thể tích nước trong bể khi có tảng đá.
- Thể tích tảng đá = thể tích nước trong bể khi có đá – thể tích nước trong bể khi không có đá.
Lời giải chi tiết:
Thể tích nước trong bể khi không có tảng đá là:
10 x 10 x 4,5 = 450 (cm3)
Thể tích nước trong bể khi có tảng đá là:
10 x 10 x 7,5 = 750 (cm3)
Thể tích tảng đá là:
750 – 450 = 300 (cm3)
Đáp số: 300 cm3
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi 2 trang 44 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Tính thể tích của khối gỗ có dạng như hình bên.

Phương pháp giải:
Chia khối gỗ làm hai hình hộp chữ nhật nhỏ: hình (1) và hình (2)
- Tính thể tích của hình hộp chữ nhật (1) và hình hộp chữ nhật (2)
- Thể tích khối gỗ = thể tích của hình hộp chữ nhật (1) + thể tích của hình hộp chữ nhật (2)
Lời giải chi tiết:
Chia khối gỗ làm hai hình hộp chữ nhật nhỏ như sau:

Thể tích của hình hộp chữ nhật (1) là:
12 x 6 x 8 = 576 (cm3)
Chiều dài của hình hộp chữ nhật (2) là:
20 – 12 = 8 (cm)
Thể tích của hình hộp chữ nhật (2) là:
8 x 6 x 12 = 576 (cm3)
Thể tích của khối gỗ là:
576 + 576 = 1 152 (cm3)
Đáp số: 1 152 cm3
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi Khám phá trang 44 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Các hình hộp chữ nhật A, B, C được đặt ở các vị trí khác nhau như hình dưới đây. Với mỗi hình:
- Hãy nêu chiều dài, chiều rộng, chiều cao và viết biểu thức tính thể tích.
- Thể tích của ba hình này có bằng nhau không?

Phương pháp giải:
Xác định chiều dài, chiều rộng, chiều cao và biểu thức tính thể tích ở mỗi hình.
Lời giải chi tiết:
Hình A | Hình B | Hình C | |
Chiều dài | 4 cm | 6 cm | 6 cm |
Chiều rộng | 2 cm | 2 cm | 4 cm |
Chiều cao | 6 cm | 4 cm | 2 cm |
Biểu thức tính thể tích | 4 x 2 x 6 | 6 x 2 x 4 | 6 x 4 x 2 |
- Thể tích của hình A là: 4 x 2 x 6 = 48 (cm3)
- Thể tích của hình B là: 6 x 2 x 4 = 48 (cm3)
- Thể tích của hình C là: 6 x 4 x 2 = 48 (cm3)
Vậy thể tích của ba hình này bằng nhau
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi 1 trang 43 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Tính thể tích hình hộp chữ nhật có chiều dài a, chiều rộng b và chiều cao c.
a) a = 10 cm; b = 5 cm; c = 7 cm.
b) a = 12 m; b = 8 m; c = $\frac{{15}}{2}$m
c) a = 0,6 dm; b = 0,25 dm; c = 4 cm
Phương pháp giải:
Muốn tính thể tích hình hộp chữ nhật, ta lấy chiều dài nhân với chiều rộng rồi nhân với chiều cao (cùng đơn vị đo).
Lời giải chi tiết:
a) Thể tích hình hộp chữ nhật là: 10 x 5 x 7 = 350 (cm3)
b) Thể tích hình hộp chữ nhật là: 12 x 8 x $\frac{{15}}{2}$ = 720 (m3)
c) Đổi 4 cm = 0,4 dm
Thể tích hình hộp chữ nhật là: 0,6 x 0,25 x 0,4 = 0,06 (dm3)
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi 2 trang 43 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Số đo?
Một hình hộp chữ nhật có thể tích 72,9 cm3, chiều dài 6 cm và chiều rộng 4,5 cm. Chiều cao của hình hộp chữ nhật đó là .?.
Phương pháp giải:
Chiều cao của hình hộp chữ nhật = thể tích : (chiều dài x chiều rộng)
Lời giải chi tiết:
Chiều cao của hình hộp chữ nhật là:
72,9 : (6 x 4,5) = 2,7 (cm3)
Chiều cao của hình hộp chữ nhật đó là 2,7cm
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi 1 trang 44 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Số?
Thể tích của hình bên là .?. m3

Phương pháp giải:
- Bước 1: Tìm thể tích của một hình hộp chữ nhật nhỏ
- Bước 2: Thể tích của hình bên = thể tích của một hình hộp chữ nhật nhỏ x số hình lập phương nhỏ có ở
Lời giải chi tiết:
Thể tích của một hình hộp chữ nhật nhỏ là:
4 x 4 x 2 = 32 (m3)
Mà hình bên có 3 hình hộp chữ nhật nhỏ, nên:
Thể tích của hình bên là:
32 x 3 = 96 (m3)
Đáp số: 96 m3
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi 2 trang 44 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Tính thể tích của khối gỗ có dạng như hình bên.

Phương pháp giải:
Chia khối gỗ làm hai hình hộp chữ nhật nhỏ: hình (1) và hình (2)
- Tính thể tích của hình hộp chữ nhật (1) và hình hộp chữ nhật (2)
- Thể tích khối gỗ = thể tích của hình hộp chữ nhật (1) + thể tích của hình hộp chữ nhật (2)
Lời giải chi tiết:
Chia khối gỗ làm hai hình hộp chữ nhật nhỏ như sau:

Thể tích của hình hộp chữ nhật (1) là:
12 x 6 x 8 = 576 (cm3)
Chiều dài của hình hộp chữ nhật (2) là:
20 – 12 = 8 (cm)
Thể tích của hình hộp chữ nhật (2) là:
8 x 6 x 12 = 576 (cm3)
Thể tích của khối gỗ là:
576 + 576 = 1 152 (cm3)
Đáp số: 1 152 cm3
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi 3 trang 44 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Bạn Thủy xếp sách vào một cái hộp trống có dạng hình hộp chữ nhật. Kích thước của hộp là 0,5 m; 0,4 m và 0,6 m. Sách trong hộp chiếm 30% thể tích hộp. Hỏi trong hộp còn bao nhiêu mét khối để có thể xếp thêm sách?
(Biết bề dày của vỏ hộp và khe giữa các quyển sách không đáng kể.)
Phương pháp giải:
Bước 1: Thể tích của hộp = chiều dài x chiều rộng x chiều cao
Bước 2: Thể tích của sách = thể tích của hộp x số phần trăm sách chiếm trong hộp
Bước 3: Trong hộp còn số mét khối để có thể xếp thêm sách = thể tích của hộp – thể tích của sách
Lời giải chi tiết:
Thể tích của hộp là:
0,5 x 0,4 x 0,6 = 0,12 (m3)
Thể tích của sách là:
0,12 x 30% = 0,036 (m3)
Trong hộp còn số mét khối để có thể xếp thêm sách là:
0,12 – 0,036 = 0,084 (m3)
Đáp số: 0,084 m3
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi Khám phá trang 44 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Các hình hộp chữ nhật A, B, C được đặt ở các vị trí khác nhau như hình dưới đây. Với mỗi hình:
- Hãy nêu chiều dài, chiều rộng, chiều cao và viết biểu thức tính thể tích.
- Thể tích của ba hình này có bằng nhau không?

Phương pháp giải:
Xác định chiều dài, chiều rộng, chiều cao và biểu thức tính thể tích ở mỗi hình.
Lời giải chi tiết:
Hình A | Hình B | Hình C | |
Chiều dài | 4 cm | 6 cm | 6 cm |
Chiều rộng | 2 cm | 2 cm | 4 cm |
Chiều cao | 6 cm | 4 cm | 2 cm |
Biểu thức tính thể tích | 4 x 2 x 6 | 6 x 2 x 4 | 6 x 4 x 2 |
- Thể tích của hình A là: 4 x 2 x 6 = 48 (cm3)
- Thể tích của hình B là: 6 x 2 x 4 = 48 (cm3)
- Thể tích của hình C là: 6 x 4 x 2 = 48 (cm3)
Vậy thể tích của ba hình này bằng nhau
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi Thử thách trang 44 SGK Toán 5 Chân trời sáng tạo
Số?
Thể tích của hòn đá nằm trong bể nước theo hình dưới đây là .?. cm3

Phương pháp giải:
- Tính thế tích nước trong bể khi không có tảng đá.
- Tính thể tích nước trong bể khi có tảng đá.
- Thể tích tảng đá = thể tích nước trong bể khi có đá – thể tích nước trong bể khi không có đá.
Lời giải chi tiết:
Thể tích nước trong bể khi không có tảng đá là:
10 x 10 x 4,5 = 450 (cm3)
Thể tích nước trong bể khi có tảng đá là:
10 x 10 x 7,5 = 750 (cm3)
Thể tích tảng đá là:
750 – 450 = 300 (cm3)
Đáp số: 300 cm3
Bài 73 Toán lớp 5 thuộc chương trình SGK Chân trời sáng tạo, là một bước quan trọng trong việc hình thành kiến thức về hình học không gian cho học sinh. Bài học này giúp các em hiểu rõ khái niệm thể tích, cách tính thể tích của hình hộp chữ nhật và ứng dụng trong thực tế.
Thể tích của một hình hộp chữ nhật là lượng không gian mà hình đó chiếm giữ. Để hiểu rõ hơn, ta có thể tưởng tượng hình hộp chữ nhật như một chiếc hộp, thể tích chính là lượng nước hoặc vật chất có thể chứa đựng bên trong chiếc hộp đó.
Công thức tính thể tích hình hộp chữ nhật rất đơn giản:
Thể tích = Chiều dài x Chiều rộng x Chiều cao
Hay viết tắt là: V = a x b x c
Trong đó:
Đơn vị đo thể tích thường được sử dụng là mét khối (m3), centimet khối (cm3), đề-xi-mét khối (dm3). Lưu ý rằng:
Ví dụ 1: Một hình hộp chữ nhật có chiều dài 5cm, chiều rộng 3cm và chiều cao 4cm. Tính thể tích của hình hộp chữ nhật đó.
Giải:
Thể tích của hình hộp chữ nhật là:
V = 5cm x 3cm x 4cm = 60cm3
Ví dụ 2: Một bể nước hình hộp chữ nhật có chiều dài 2m, chiều rộng 1.5m và chiều cao 1m. Tính thể tích của bể nước đó.
Giải:
Thể tích của bể nước là:
V = 2m x 1.5m x 1m = 3m3
Để nắm vững kiến thức về thể tích hình hộp chữ nhật, các em nên luyện tập thêm nhiều bài tập khác nhau. Các bài tập có thể tìm thấy trong SGK, sách bài tập hoặc trên các trang web học toán online như giaibaitoan.com.
Bài tập 1: Một thùng carton hình hộp chữ nhật có chiều dài 8dm, chiều rộng 6dm và chiều cao 5dm. Tính thể tích của thùng carton đó.
Bài tập 2: Một phòng học hình hộp chữ nhật có chiều dài 9m, chiều rộng 7m và chiều cao 3.5m. Tính thể tích của phòng học đó.
Bài học Toán lớp 5 Bài 73: Thể tích hình hộp chữ nhật - SGK Chân trời sáng tạo là một bài học quan trọng giúp học sinh hiểu rõ hơn về khái niệm thể tích và cách tính thể tích của hình hộp chữ nhật. Việc luyện tập thường xuyên sẽ giúp các em nắm vững kiến thức và tự tin giải các bài tập liên quan.
Giaibaitoan.com hy vọng với những giải thích chi tiết và bài tập ví dụ trên, các em học sinh sẽ học tốt môn Toán và đạt kết quả cao trong học tập.