Chào mừng các em học sinh lớp 5 đến với bài học về dạng toán Đại lượng tỉ lệ thuận. Đây là một trong những dạng toán quan trọng, giúp các em hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa các đại lượng và ứng dụng vào giải quyết các bài toán thực tế.
Tại giaibaitoan.com, chúng tôi sẽ cung cấp cho các em những kiến thức nền tảng, phương pháp giải bài tập hiệu quả và các bài tập luyện tập đa dạng để các em có thể tự tin chinh phục dạng toán này.
Một ô tô trong 5 giờ đi được 135 km. Hỏi trong 7 giờ ô tô đó đi được bao nhiêu ki-lô-mét? Một đơn vị vận tải đã huy động 8 xe để chở 480 tấn hàng trong thời gian quy định. Sai khi chở được 160 tấn thì đơn vị ...
Hai đại lượng gọi là tỉ lệ thuận nếu đại lượng này tăng (hoặc giảm) bao nhiêu lần thì đại lượng kia cũng tăng (hoặc giảm) bấy nhiêu lần. Phương pháp giải: Khi giải các bài toán về đại lượng tỉ lệ thuận ta có thể dùng phương pháp rút về đơn vị, phương pháp dùng tỉ số hoặc quy tắc tam suất thuận. |
Ví dụ 1: Một ô tô trong 5 giờ đi được 135 km. Hỏi trong 7 giờ ô tô đó đi được bao nhiêu ki-lô-mét? (Biết quãng đường ô tô đó đi được trong mỗi giờ là như nhau)
Tóm tắt
5 giờ: 135 km
7 giờ: ? km
Giải:
Trong 1 giờ, ô tô đi được:
135 : 5 = 27 (km)
Trong7 giờ, ô tô đi được:
27 x 7 = 189 (km)
Đáp số: 189 km
Ví dụ 2: Một đơn vị vận tải đã huy động 8 xe để chở 480 tấn hàng trong thời gian quy định. Sai khi chở được 160 tấn thì đơn vị được giao nhiệm vụ chở thêm 640 tấn hàng nữa. Hỏi đơn vị đó phải huy động thêm bao nhiêu xe để chở xong lô hàng trong thời gian quy định. Biết rằng sức chở của mỗi xe là như nhau.
Giải
Cách 1 (Rút về đơn vị)
Số hàng còn lại là:
480 – 160 = 320 (tấn)
Số hàng 1 xe phải chở là
320 : 8 = 40 (tấn)
Số xe phải huy động thêm là
640 : 40 = 16 (xe)
Đáp số: 16 xe
Cách 2 (Phương pháp dùng tỉ số)
Số hàng còn lại là
480 – 160 = 320 (tấn)
Số tấn hàng phải chở thêm gấp số tấn hàng còn lại là
640 : 320 = 2 (lần)
Số xe cần huy động thêm là
8 x 2 = 16 (xe)
Đáp số: 16 xe
Cách 3 (quy tắc tam suất thuận)
Số hàng còn lại là
480 – 160 = 320 (tấn)
Số xe cần huy động thêm là:
640 : 320 x 8 = 16 (xe)
Đáp số: 16 xe
Trong chương trình Toán lớp 5, kiến thức về đại lượng tỉ lệ thuận đóng vai trò quan trọng, là nền tảng cho các kiến thức toán học nâng cao hơn. Hiểu rõ về mối quan hệ tỉ lệ thuận giữa hai đại lượng sẽ giúp học sinh giải quyết các bài toán thực tế một cách dễ dàng và hiệu quả.
Hai đại lượng được gọi là tỉ lệ thuận với nhau nếu khi đại lượng này tăng lên (hoặc giảm xuống) một số lần thì đại lượng kia cũng tăng lên (hoặc giảm xuống) số lần tương ứng. Ví dụ: Quãng đường đi được của một ô tô tỉ lệ thuận với thời gian đi, với vận tốc không đổi. Nếu thời gian đi tăng gấp đôi, thì quãng đường đi được cũng tăng gấp đôi.
Để nhận biết hai đại lượng tỉ lệ thuận, ta có thể sử dụng một trong hai cách sau:
Dạng 1: Các bài toán về đại lượng tỉ lệ thuận thường gặp các dạng bài sau:
Để giải các bài tập về đại lượng tỉ lệ thuận, ta có thể áp dụng các bước sau:
Ví dụ 1: Một ô tô đi được 120km trong 2 giờ. Hỏi nếu ô tô đó đi trong 3 giờ thì đi được bao nhiêu km, biết vận tốc của ô tô không đổi?
Giải:
Để củng cố kiến thức về dạng toán này, các em hãy làm các bài tập sau:
Hy vọng với bài học này, các em sẽ nắm vững kiến thức về dạng toán Đại lượng tỉ lệ thuận và tự tin giải các bài tập liên quan. Chúc các em học tốt!
