Chào mừng các em học sinh đến với bài học về Lý thuyết Bảng thống kê và biểu đồ tranh trong chương trình Toán 6 KNTT. Bài học này sẽ giúp các em hiểu rõ về cách thu thập, tổ chức và biểu diễn dữ liệu một cách trực quan và dễ hiểu.
Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá cách xây dựng bảng thống kê, cách đọc và phân tích dữ liệu từ bảng thống kê, cũng như cách vẽ và diễn giải biểu đồ tranh.
Lý thuyết Bảng thống kê và biểu đồ tranh Toán 6 KNTT với cuộc sống ngắn gọn, đầy đủ, dễ hiểu
1.Bảng thống kê
Bảng thống kê là một cách trình bày dữ liệu chi tiết hơn bảng dữ liệu ban đầu, bao gồm các hàng và các cột, thể hiện danh sách các đối tượng thống kê cùng với các dữ liệu của đối tượng đó
Ví dụ 1:
Bạn Hùng ghi chép nhanh điểm Toán của các bạn trong tổ 1 của lớp 6A5 thành dãy dữ liệu: 5, 8, 6, 7, 8, 5, 4, 6, 9, 6, 8, 8.
Ta lập được bảng thống kê sau:
- Trong bảng thống kê có:
+ Đối tượng thống kê: Ta cần tìm số liệu của đối tượng nào thì đó là đối tượng thống kê. Các đối tượng này được biểu diễn ở dòng đầu tiên của bảng.
+ Tiêu chí thống kê: Thông tin, đặc điểm của mỗi đối tượng.
+ Ứng với mỗi đối tượng thống kê có một số liệu thống kê theo tiêu chí, lần lượt được biểu diễn ở dòng thứ hai.
Ví dụ 2:
Bảng sau cho biết số anh chị em ruột trong gia đình của 30 học sinh lớp 6A.
Số anh chị em ruột | 0 | 1 | 2 | 3 |
Số học sinh | 9 | 6 | 7 | 8 |
Ta cần tìm thông tin số anh chị em ruột nên đối tượng thống kê là 0, 1, 2, 3
Tiêu chí thống kê là số học sinh ứng với số anh chị em ruột.
Chẳng hạn:
Với đối tượng là “Số anh chị em ruột bằng 0” thì có 9 học sinh.
Số học sinh có 1 anh chị em ruột là 6.
Số học sinh có 2 anh chị em ruột là 7.
Số học sinh có 3 anh chị em ruột là 8.
2. Biểu đồ tranh
Biểu đồ tranh sử dụng biểu tượng hoặc hình ảnh để thể hiện dữ liệu. Biểu đồ tranh có tính trực quan, dễ hiểu. Trong biểu đồ tranh, một biểu tượng(hoặc hình ảnh có thể thay thế cho một số đối tượng.
a) Đọc biểu đồ tranh
Biểu đồ tranh sử dụng biểu tượng hoặc hình ảnh để biểu diễn dữ liệu
Một biểu tượng (một hình ảnh) có thể thay thế cho một số các đối tượng.
Cách đọc biểu đồ tranh:
Bước 1: Xác định biểu tượng (hình ảnh) có thể thay thế cho bao nhiêu đối tượng.
Bước 2: Lấy số lượng nhân với số thay thế vừa xác định để tìm số liệu cho đối tượng tương ứng.
b) Ví dụ
Biểu đồ tranh dưới đây cho biết số ti vi (TV) bán được qua các năm của 1 siêu thị điện máy.
Trong hàng thứ hai:
Năm 2016 có số ti vi là 2.500=1000 ti vi.
Năm 2017: 3.500=1500 ti vi.
Năm 2018: 500+250=750 ti vi.
Năm 2019: 4.500=2000 ti vi
Năm 2020: 6.500=3000 ti vi
c) Vẽ biểu đồ tranh
Để biểu diễn dữ liệu thống kê từ bảng vào biểu đồ tranh, ta thực hiện các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị
*) Chọn biểu tượng ( hoặc hình ảnh) đại diện cho dữ liệu cần biểu diễn
*) Xác định mỗi biểu tượng ( hoặc hình ảnh) thay thế cho bao nhiêu đối tượng
Bước 2: Vẽ biểu đồ tranh
*) Biểu đồ tranh thường gồm 2 cột
+ Cột 1: Danh sách phân loại đối tượng thống kê
+ Cột 2: Vẽ các biểu tượng thay thế đủ số lượng đối tượng
*) Ghi tên biểu đồ và các chú thích số lượng tương ứng mỗi biểu tượng của biểu đồ tranh
Ví dụ: Biểu đồ tranh dưới đây cho ta thông tin về loại quả yêu thích của các bạn học sinh khối lớp 6.
Trong chương trình Toán 6 KNTT, việc làm quen với các khái niệm cơ bản về thống kê và biểu đồ là vô cùng quan trọng. Nó không chỉ giúp các em học sinh hiểu rõ hơn về thế giới xung quanh mà còn rèn luyện tư duy logic và khả năng phân tích dữ liệu.
Bước đầu tiên trong quá trình thống kê là thu thập dữ liệu. Dữ liệu có thể thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, ví dụ như khảo sát, quan sát, hoặc các nguồn thông tin đã có sẵn. Sau khi thu thập dữ liệu, chúng ta cần tổ chức dữ liệu một cách có hệ thống để dễ dàng phân tích.
Bảng thống kê là một công cụ hữu ích để tổ chức dữ liệu. Bảng thống kê bao gồm các cột và các hàng. Các cột thường đại diện cho các tiêu chí hoặc các loại dữ liệu khác nhau, trong khi các hàng đại diện cho các đối tượng hoặc các trường hợp cụ thể.
Bảng thống kê giúp ta trình bày dữ liệu một cách rõ ràng và dễ so sánh. Ví dụ, để thống kê số lượng học sinh trong lớp theo nhóm máu, ta có thể tạo một bảng thống kê như sau:
| Nhóm máu | Số lượng học sinh |
|---|---|
| A | 15 |
| B | 10 |
| O | 12 |
| AB | 3 |
| Tổng | 40 |
Biểu đồ tranh là một cách trực quan để biểu diễn dữ liệu. Trong biểu đồ tranh, mỗi đối tượng hoặc trường hợp cụ thể được biểu diễn bằng một hình ảnh hoặc một ký hiệu. Số lượng hình ảnh hoặc ký hiệu tương ứng với số lượng của đối tượng hoặc trường hợp đó.
Ví dụ, để biểu diễn số lượng học sinh trong lớp theo nhóm máu bằng biểu đồ tranh, ta có thể vẽ 15 hình ảnh đại diện cho nhóm máu A, 10 hình ảnh đại diện cho nhóm máu B, 12 hình ảnh đại diện cho nhóm máu O và 3 hình ảnh đại diện cho nhóm máu AB.
Sau khi đã xây dựng bảng thống kê và biểu đồ tranh, chúng ta có thể đọc và phân tích dữ liệu để rút ra các kết luận. Ví dụ, từ bảng thống kê về số lượng học sinh theo nhóm máu, ta có thể thấy rằng nhóm máu A là nhóm máu phổ biến nhất trong lớp.
Từ biểu đồ tranh, ta có thể dễ dàng so sánh số lượng của các đối tượng hoặc trường hợp khác nhau. Điều này giúp ta hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa các đối tượng hoặc trường hợp đó.
Bảng thống kê và biểu đồ tranh có rất nhiều ứng dụng trong cuộc sống. Chúng được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, ví dụ như kinh tế, xã hội, khoa học, và giáo dục.
Hy vọng bài học này đã giúp các em hiểu rõ hơn về Lý thuyết Bảng thống kê và biểu đồ tranh Toán 6 KNTT với cuộc sống. Chúc các em học tập tốt!
